Гэтыя вочы насупраць

Кацярына ВОЎК

Што можна напісаць новае аб любым выбітным чалавеку, аб якім ужо напісана мноства артыкулаў? Вядома, нічога. Ды яшчэ аб такім спеваку як Валерый Уладзіміравіч Абадзінскі, чалавеку - легендзе, або, як гавораць у народзе, куміру мільёнаў. І таму Валерый Абадзінскі стаў па праве лаўрэатам конкурсу "Прэміум - 2006", праведзенага ў Беларусі ў 2001-2006 гадах сярод выканаўцаў рускамоўнай эстраднай песні ў рамках Міжнароднага фэсту "Мілленіум - 2000". Валерый Абадзінскі нарадзіўся 24 студзеня 1942 года ў г. Адэсе і жыл у кватэры дома, у якім знаходзілася кансерваторыя. Па раніцах за акном была чутна музыка, гукі фартэпіяна. Гэта быў цяжкі ваенны час - бацькі неўзабаве пайшлі на фронт. І маленькага Абадзінскага доўгі час выхоўвала яго бабуля.

У 1949 годзе Валерый пайшоў у школу. Вучыўся дрэнна. Сам, пра сябе ён гаварыў, што выхаванне і адукацыя ў яго было вулічнае: рос у серадзе злодзеяў і кішэннікаў, але кахаў гэтых хлопцаў і яны адказвалі яму тым жа. Яго здзіўляў і захапляў тонкі гумар адэскай дзятвы. Ён гаварыў, што гэтыя хлопцы, не маючы ніякай адукацыі, маглі распавядаць так, што іх можна было слухаць гадзінамі. Такімі жа ўмелымі апавядальнікамі з непараўнальным пачуццём гумару былі і яго бацькі. Асабліва бацька, які заўсёды быў душой кампаніі. Валерый спяваў з самога дзяцінства і спяваў усюды. Асвоіўшы трохі гітару, трохі басэтля, ён спяваў на адэскіх пляжах. Абадзінскі не меў музычнай адукацыі. Ён ніколі не вучыўся музыцы і не ведаў нот, але валодаў абсалютным музычным слыхам. Валерый - спявак самавук. Аб сабе ён гаварыў, што зрабіў сябе такім сам, слухаючы замежных спевакоў і збіраючы самае лепшае то ад аднаго, то ад іншага вядомага выканаўца. Так ён шукаў сябе, ствараючы сваю творчую індывідуальнасць. Пачаткам прафесійнай кар'еры Валерыя Абадзінскага была праца на цеплаходзе "Адмірал Нахімаў", куды яго ўзялі адразу пасля першага праслухоўвання. Затым ён працаваў салістам Кастрамской філармоніі, кіраўнікамі якой у то час былі Валянціна Фёдараўна і Валерый Іванавіч Макаравы, якія дапамагалі маладому спеваку. Затым Абадзінскі працаваў у Томскай філармоніі, аб'ездзіўшы з канцэртамі спачатку ўсю Сібір, а затым і ўсю Расію. У 1967 годзе Абадзінскі пачаў працаваць у аркестры Алега Лундстрэма. Менавіта ў гады працы ў гэтым знакамітым аркестры да Абадзінскага прыйшла вядомасць і народнае каханне. Першая песня нарадзілася на гастролях у Балгарыі і адразу стала папулярнай. Гэта была песня кампазітара Барыса Карадзімчэва "Месяц на сонечным беразе". Пасля, гэтая песня з вялікім поспехам гучала і на радыё. Пазней, у супрацоўніцтве з Давыдам Тухманавым, нарадзілася знакамітая "Усходняя песня", якая таксама адразу жа стала вельмі папулярнай.

Валерый Абадзінскі не быў падобны на спевакоў свайго часу. Улады не ўхвалялі яго манеру выканання песень і рэпертуар. Гаварылі, што ён спявае не па-савецку. Лічылі яго не сур'ёзным спеваком і не дапушчалі выступаць на тэлебачанні. Але народнае каханне сведчыла аб вялізнай папулярнасці спевака. Усе канцэрты Абадзінскага праходзілі з аншлагам.

Абадзінскі быў лірыкам, спеваком сапраўднага кахання і праўдзівых пачуццяў. Ён ніколі не змяняў сабе, ніколі не падладжваўся ні пад час, ні пад патрабаванні ўлад. І гэта, натуральна, давала негатыўныя вынікі: "наверсе" яго не даравалі, было зачынена тэлебачанне, рэзалі выпускі грамкружэлак. Але нягледзячы ні на што, ён спяваў тое, што яму падабалася, спяваў сваім сэрцам і з душой, адважна браўся як за айчынны, так і за замежны матэрыял. Валерый ішоў наперадзе свайго часу. Пазней ён гаварыў, што ўзрост для спевака не мае значэнне, галоўнае ісці ў нагу з часам, не адставаць. Яшчэ ён гаварыў, што няма "дурной" публікі, усё залежыць ад выканаўца. Дзякуючы нястомнаму пошуку, Абадзінскі знайшоў сваю творчую індывідуальнасць і сваю непаўторнасць.

Абадзінскі паспяхова супрацоўнічаў з такімі вядомымі кампазітарамі і паэтамі, як Д.Тухманаў, Л.Дзербянёў, М.Пляцкоўскі, А.Гаджыкасімаў, М.Добранраваў, А.Фляркоўскі, М.Багаслоўскі, А.Зацепін, І.Шаферан, І.Каханоўскі і са шматлікімі іншымі. Але, нягледзячы на ўсенароднае каханне і велізарную папулярнасць, спявак не змог атрымаць так адпаведнага яму высокага звання Народнага артыста СССР. Заслужаным артыстам Марыйскай АССР ён стаў толькі пасля турнэ па рэспубліцы. За два месяца гэтага турнэ ён выступіў усюды, дзе толькі можна было выступіць: у гарадах, пасёлках, вёсках, сёлах, калгасах, саўгасах і нават на фермах.

У канцы жыцця Валерый Уладзіміравіч перажыў крызіс, творчы апакаліпсіс. У гэты перыяд ён наогул не спяваў. Яго перасталі цікавіць слава, грошы, песні. Апошнія некалькі гадоў ён жыл у прыхільніцы свайго таленту і другой жонкі Ганны Ясенінай. Ганна дапамагла яму выпусціць некалькі дыскаў. Адзін з іх быў дыск на вершы і музыку А.Вярцінскага ў сучаснай аранжыроўцы. Валерый Уладзіміравіч Абадзінскі сканаў 26 красавіка 1997 года. У памяць аб спеваку і прызнанні яго таленту адбыўся канцэрт у канцэртнай зале "Расія" і адбылася цырымонія закладкі зоркі артыста, на пляцы зорак.

Дзве дачкі Абадзінскага (ад першай жонкі Нэлі) Анжэла і Валерыя атрымалі ў спадчыну ад бацькі каханне да музыкі. Старэйшая, Анжэла стала прафесійнай спявачкай, яна і сёння спявае песні свайго бацькі, рыхтуе да выпуску альбомы яго песень ва ўласным выкананні. Малодшая дачка, Валерыя, працуе прафесійным гукарэжысёрам на фірме "Мелодыя".

На далікатных клавішах душы

Алесь ГРУША

"Сяргей Захараў - адмысловая з'ява ў айчыннай эстрадзе. Адмысловая з'ява, як па маштабе здольнасці, так і па ўласцівасцях артыстычнага аблічча, узроўню музычнай культуры і кірунку творчых шуканняў. Ён відавочна не схільны капрызам пераменлівай моды. На яго канцэртах пануюць высокі дух і атмасфера глыбокай павагі". Я прывёў гэтыя словы вядомых музычных адмыслоўцаў у пацвярджэнне таго, што нездарма па выніках сацыялагічных апытанняў Сяргей Захараў стаў лаўрэатам конкурсу "Прэміум - 2006" сярод выканаўцаў рускамоўнай эстраднай песні, праведзенага ў Беларусі ў 2001-2006 гадах у рамках Міжнароднага фэсту "Мілленіум - 2000".

Сяргей Захараў нарадзіўся 1 траўня 1950 года ў г. Мікалаеве на Ўкраіне ў сям'і вайскоўца. Бацька - Захараў Георгій Міхайлавіч, маці - Захарава Зінаіда Яўгенаўна. Дачка Наталля 1969 года нараджэння і ўнучка Станіслава 1992 года нараджэння. Сям'і часта прыходзілася пераязджаць з месца на месца, жыць у розных гарадах тагачаснага Савецкага Саюза. Даўжэй усяго бацька праслужыў у г. Байкануры ў Казахстане - 13 гадоў. Там Сяргей скончыў школу-васьмігодку і паступіў у 1966 годзе ў радыётэхнічны тэхнікум. У хаце ўсе кахалі спяваць. Дзед Сяргея на працягу 30 гадоў быў першым трубачом Адэскага опернага аркестра. Музычныя гены бацькоў не маглі не адбіцца на Сяргею. Асабліва яны выявіліся падчас службы ў войску, дзе ён быў ротным запявалай. Неўзабаве Сяргея Захарава паслалі на агляд мастацкай самадзейнасці, адкуль ён патрапіў у Ансамбль песні і пляскі Дома Савецкага Войска Сярэднеазіяцкай вайсковай акругі. У 1971 годзе Захараў быў датэрмінова дэмабілізаваны і накіраваны ў Маскву для паступлення ў музычную вучэльню. У Маскве Сяргей паступіў на аддзяленне музычнай камедыі музычнай вучэльні імя Гнесіных, у клас Маргарыты Ланда. Быўшы яшчэ студэнтам, ён атрымаў запрашэнне стаць салістам Дзяржаўнага эстраднага аркестра пад кіраваннем Леаніда Ўцёсава, з якім паспяхова выступаў на працягу двух гадоў. Але ў лютым 1973 года Сяргей Захараў перайшоў на працу ў Ленінградскі Музык-хол і перавёўся ў Ленінградскую музычную вучэльню імя Рымскага-Корсакава для працягу вучобы на аддзяленні сольнага спеву. Мастацкі кіраўнік Музык-хола Ілля Рахлін прышчапіў Сяргею працавітасць, трапяткое дачыненне да сцэны, навучыў карпатліва працаваць над кожнай песняй, кожным рамансам, як над чарговым монаспектаклям.

Увесну 1974 года адбыўся Першы міжнародны конкурс песні ў Балгарыі "Залаты Арфей", на якім Сяргей Захараў быў удастоены 1-ай прэміі. Увосень 1974 года быў конкурс у Дрэздэне (Нямеччына), за ім - Міжнародны конкурс эстраднай песні ў Сопаце (Польшча), "Браціслаўская ліра" (Чэхаславакія), конкурс у горадзе Зялёная Гура ў 1976 годзе. І усюды Захараў быў першым. Потым былі шматлікія замежныя гастролі, першыя пласцінкі, першыя здымкі ў музычным фільме "Нябесныя ластаўкі", дзе Захараў згуляў галоўную ролю разам з такімі акцёрамі, як Л.Гурчэнка, А.Міронаў і А.Шырвіндт. Да 1985 года Сяргей Захараў працаваў у Ленінградскім музык-холе, затым у філармоніях розных гарадоў Расіі. З 1986 года спявак працуе ўжо самастойна, спачатку са сваім ансамблем, затым, з 1991 года, з піяністам Аляксандрам Коганам. У 1991 годзе Сяргей Захараў становіцца салістам агенцтва Саюза канцэртных дзеячаў Санкт-Пецярбурга.

Спеваку даступныя розныя музычныя формы - ад песень і рамансаў да оперных арый. У яго да кожнага вакальнага твора сваё дачыненне, сваё асэнсаванне. Ён чулы да думкі аўтараў песні і заўсёды імкнецца данесці яе да слухачоў. Першыя акорды - і ў глядзельную залу льюцца гукі лірычнага барытону, гулкага і чаруючага тэмбру. Голас Сяргея Захарава ўнікальны па прыгажосці тэмбру, мошчы і гнуткасці. Ён здольны паглынаць гукі аркестравага суправаджэння, запаўняць прастору падобна гучанню органа, станавіцца як бы адчувальным. За гады творчай дзейнасці ім было падрыхтавана мноства канцэртных праграм. Сярод іх былі і выступы ў ДЦКЗ "Расія", і з аркестрам Усесаюзнага тэлебачання і радыё пад кіраваннем А.Міхайлава, і ў канцэртнай зале імя Чайкоўскага, і з аркестрам рускіх народных прылад імя М.Осіпава і з аркестрам Тэатра эстрады. Чатыры года запар Сяргей Захараў прымаў удзел у якасці ганаровага госця ў праграмах міжнароднага фэсту "Славянскі кірмаш". Шматлікія сольныя праграмы спевака былі паказаны па Цэнтральным тэлебачанні.

Спявак пабываў з гастролямі ў 41 краіне свету. Ва ўсіх краінах ён выступаў з праграмай рускай рамантычнай музыкі, з творамі П.Чайкоўскага, З.Рахманінава, М.Глінкі і М.Мусаргскага.

За гады творчай дзейнасці Сяргей Захараў выпусціў 3 дыска-гіганта на фірме "Мелодыя" і 5 кампакт-дыскаў. Яго творчасці прысвечана больш 200 артыкулаў у айчынных і замежных выданнях, апублікаваных пачынальна з 1974 года. У цяперашні час Сяргей Захараў мае ўласную студыю гукапісу. На Санкт-Пецярбургскім радыё з вялізным поспехам прайшлі 52 перадачы з цыклу "На далікатных клавішах душы", падрыхтаванага самім спеваком, а з студзеня 1999 года пачалі ісці новыя перадачы цыклу - "Не забывай", аб творчасці самых папулярных айчынных эстрадных выканаўцаў, пачынальна з пачатку стагоддзя да нашых дзён.

У 1988 годзе Сяргею Захараву было прысвоена ганаровае званне Заслужанага артыста Расіі, а ў 1996 годзе - званне Народнага артыста Расіі. У 1998 годзе ў дні святкавання 400-годдзя Адэскага опернага тэатра Сяргею Захараву быў уручаны Ордэн Мікалая-цудатворца, Міжнародны ордэн ЮНЭСКА, за прымнажэнне дабра на зямлі, за №41. Цікава, што такім ордэнам за №1 валодае Тата Рымскі Іяан Павел II, а ордэн за №40 - у расійскай спявачкі Алены Абразцовай.

Сяргей Захараў - меламан. Ім сабрана ўнікальная калекцыя - фанатэка лепшых вакалістаў опернага мастацтва, пачынальна з канца XIX стагоддзя да цяперашняга часу. Яшчэ адно захапленне Сяргея - кветкі. Хата спевака знаходзіцца ў 50 км ад Санкт-Пецярбурга, на ўзлеску лесу, акружана ўлетку цудоўнымі колерамі, кветнікамі, альпійскімі горкамі, маленькімі дэкаратыўнымі азярцамі. Усё гэта зроблена з вялікім мастацтвам і каханнем рукамі самога Сяргея Георгіевіча. Але, як гаворыць ён сам, самае вялікае захапленне - гэта ўнучка. Сяргей Захараў жыве і працуе ў г. Санкт-Пецярбурзе. Я ад імя чытачоў ІБК і ўсіх беларускіх аматараў эстраднай песні віншую Сяргея Георгіевіча з Днём Нараджэння і жадаю яму Дужага Здароўя і Доўгіх Гадоў Жыцця!

Я не магу інакш

Ліза БЯГУН

Я не магу інакш. Гэтыя словы вельмі папулярнай у свой час песні цалкам ставяцца і да творчасці яе выканаўцы Народнай артыстцы Расіі Валянціны Талкуновай. Як лічыць сама Валянціна Васілеўна: "Кожная песня - гэта лёс! І толькі аб пачуцці трэба спяваць. Я рада, што пазбегла песень-лозунгаў, а заўсёды спявала аб людзях, аб іх радасцях і перажываннях". І за шчырасць, высокае майстэрства выканання і глыбіню ўтрымання выконваемых ёю песень Валянціну Талкунову кахаюць слухачы ва ўсім свеце. Так па выніках сацыялагічных апытанняў, праведзеных у Беларусі ў 2001-2006 гадах у рамках Міжнароднага фэсту "Мілленіум - 2000", Валянціна Талкунова стала лаўрэатам конкурсу "Прэміум - 2006" і ўвайшла ў дзесятку самых лепшых выканаўцаў рускамоўнай эстраднай песні прайшоўшага тысячагоддзя.

Валянціна Талкунова нарадзілася 12 ліпеня 1946 года ў г. Армавірэ Краснадарскага края ў сям'і чыгуначніка. Маці - сібірачка, бацька - валжанін. У хаце ў Талкуновых песня гучала стала. Было шмат пласцінак з запісамі оперных арый, рамансаў, старажытных народных песень. Маці заўсёды спявала, калі рыхтавала ежу, прала, накрывала на стол. Добра спявалі і абедзве бабулі. Шматлікія песні, пазней якія ўвайшлі ў рэпертуар спявачкі, Валянціна пачула менавіта ад іх. У Маскве Валянціна апынулася, калі ёй выканаўся год. Яшчэ ў дзіцячым узросце яна прайшла па конкурсу ў ансамбль Цэнтральнага Дома Дзяцей чыгуначнікаў пад кіраваннем І.Дунаеўскага, дзе 10 гадоў спявала ў хоры пад пачаткам выдатнага музыкі Т.Аўчыннікавай - першага яе педагога па музыцы.

У 1964 годзе Талкунова паступіла вучыцца на дырыжорска-харавое аддзяленне ў Маскоўскі дзяржаўны інстытут культуры, які скончыла ў 1976 годзе. У 1971 годзе Валянціна скончыла музычную вучэльню імя Гнесіных.

У 1966 годзе па конкурсу патрапіла ў вакальна-інструментальны аркестр пад кіраваннем Ю.Саульскага, дзе прапрацавала 5 гадоў салісткай-вакалісткай і спявала джазавую інструментальную музыку. У 1971 годде Валянціна Талкунова агучыла песні кампазітара І.Катаява на вершы М.Анчарава ў тэлефільме "Дзень за днём". Гэтыя песні хутка сталі папулярнымі, і Талкунова стала актыўна працаваць з кампазітарамі-спеўнікамі: Э.Калманоўскім, М.Тарывярдзіявым, П.Аеданіцкім, Я..Жаркоўскім, М.Мінковым, У.Успенскім, Я.Пцічкіным, Л.Лядавай і іншымі.

У 1972 годзе Валянціна Талкунова была запрошана паэтам Л.Ашаніным спяваць на сцэне Калоннай Залы на юбілейным канцэрце, дзе з поспехам выступіла з песняй У.Шаінскага. Пасля гэтага для яе адкрылася вялікая дарога на тэлебачанне і радыё. За кароткі час яна выканала досыць шмат песень, упадабаных гледачамі ва ўсіх кутках нашай краіны. Толькі ў музычных фільмах і тэатральных спектаклях ёю было выканана больш 300 песень. Валянціна Талкунова 23 разы станавілася лаўрэатам тэлевізійнага конкурсу "Песня года". Спявачкай выдадзена 12 пласцінак і кампакт-дыскаў: "Стаю на паўстаначке" (1972 г.), "Ва ўсім мне жадаецца дайсці да самой сутнасці" (1973 г.), "Камсамолу прысвячаецца" (1975 г.), "Носікі-курносікі" (1977 г.), "Дыялог у навагодняй елкі" (1982 г.), падвойны альбом "Калі бы не было войны" (1985 г.), падвойны альбом "Гутарка з жанчынай" (1986 г.), "Сярожа" (1989 г.), "Сорак пяць" (1992 г.), кампакт-дыскі "Я не магу інакш" (1995 г.), "Я вясковая" (1997 г.), "Сон трава" (1997 г.).

У 1989 годзе на базе Москанцэрта, дзе Валянціна Талкунова працавала з 1973 года, было створана Творчае Аб'яднанне "АРТ", тэатр музычнай драмы і песні, мастацкім кіраўніком якога стала спявачка. Тэатрам створаны музычныя спектаклі і праграмы: опера "Рускія жанчыны" па паэме Някрасава, на вершы Пушкіна і Кальцова (1986 г.); спектакль "Чаканне" (музыка Ў.Успенскага на вершы Р.Каляднага); спектакль "Пырскі шампанскага" (1989 г.); музычныя песенныя спектаклі "Я не магу інакш" (1990 г.), "Не пакідай мяне, каханне" (1992 г.), прысвечаны 25-годдзю творчай дзейнасці Валянціны Талкуновай, "Я расінка твая, расейка" (1995 г.), "Новая вясна В.Талкуновай" (1997 г.). Усе спектаклі былі пастаўлены на сцэне Канцэртнай залы "Расія".

Валянціна Талкунова - адна з найлюбых айчынных артыстак эстрады. Спявачка з выдатнымі знешнімі дадзенымі знайшла свой імідж рускай жанчыны, з яе сардэчнасцю, ціхай ласкавасцю, пачуццём годнасці. У яе сфармаваўся свой стыль, свая ўласная арыгінальная манера спеву. Валянціна Талкунова не спрабавала адмыслова асучасніць рускую песню, яе вакалу ўласцівая народная манера выканання, але ва ўзаемадзеянні з эстраднай песняй. У такім сінтэзе і сфармаваўся яе арыгінальны жанр эстраднай песні.

Аб геаграфіі гастрольных паездак і шырокім прызнанні яе творчасці сведчыць вялікая калекцыя ганаровых званняў і ўзнагарод спявачкі: Народная артыстка Расіі (1987 г.), Заслужаная артыстка Расіі (1979 г.), Заслужаная артыстка Калмыкіі (1975 г.), лаўрэат прэміі Ленінскага Камсамола (1980 г.), лаўрэат прэміі МУС Расіі (1995 г.), ганаровы чыгуначнік Расіі (1996 г.), заслужаны энергетык Расіі (1997 г.), ганаровы артэкавец, ганаровы бамавец, ганаровы памежнік. Валянціна Талкунова ўзнагароджана ордэнам Сяброўства Народаў (1996 г.), ганаровым знакам ФАПСІ (1997 г.), медалем у гонар "850-годдзя Масквы" (1997 г.), ганаровымі граматамі Ўрадаў Эстоніі, Казахстана, Туркменістана, Украіны, Калмыкіі, Кабардзіна-Балкарыі.

Для душы Валянціна Васілеўна аддае перавагу слухаць класічную музыку. Кахае Моцарта, Рахманінава, Вівальдзі, Расіні, Гендэля. У вольны час Талкунова аддае перавагу шпацыры і чытанні. Як гаворыць сама спявачка: "Жыву ў Маскве на Патрыяршых сажалках. Мне вельмі падабаецца гэтае месца. Недалёка ад хаты ёсць скверык, у якім кахаю пагуляць, падумаць. Кахаю перадсвітальную цішыню, калі мала машын, людзей. Таксама шмат чытаю, перачытваю гістарычнай, філасофскай і праваслаўнай літаратуры. Вяртаюся да Буніна, Ляскова, Тургенява".

Я ад усёй душы віншую Валянціну Васілеўну з вялікім поспехам, дасягнутым у Міжнародным фэсце "Мілленіум - 2000", і жадаю ёй Дужага Здароўя і Вялікага асабістага Шчасця!